me esis sola, ni es du ...

Sola e izolita, me esis kande me esperante skribis pri mea decepteso nam, por me, ca internacia linguo ne utilesas por voyajar.
Nu, ni es du qui, francie skribis en la forumo "Ido France" ube ni ekvokas nia komuna desiluziono, precipue pri la fanatika konduto di esperantisti qui bruisege propagandas pri lia ideala linguo. Pro quo homi qui deziras inter-lingua komunikilo divenas surda opoze ad irgu altra opinio kam lia ? Kad la lernado di internacia komunikilo restriktus nia toleremeso ? Od forsan, kad to lernado atraktas ne-tolerema homi qui es tendencema ad fidegar en irga idealo ?

Esperanto utilesas precipue por kongresar : rare me renkontris dum mea voyaji esperante parolanti. Tamen, da dek-yari, esperanto devabus esar la linguo internacia ! Praktike, la kelko di esperanta parolanti ne posibligas uzado di esperanto por la dia viva en irga lando.
Rezultas de to, ke la maxim bona selekto por voyagar es la lernado di Angla rudimenti nam ca linguo es parolata en omna aeroportui, en granda-nombra de hoteli.
Kompozita ante un yarcento, Esperanto poke propagesas, do ol ne povus impozesor kom la inter-naciona linguo. Ke la Esperanto divenos la linguo di la futura homaro, tale esis tamen la revo di lua kreanto, e hodie, to restas la revo di multa esperantisti qui, despitigita pro to, aktive propagandas pri lia linguala idealismo. Por ili, plu importas parolar pri Esperanto ol parolar esperante, tante ke, mem si vi esperante opinionas altre kam ili, ili refuzos irga diskutado e quik repulsas vin.

Kelka idisti havas la sama expekto, ma pro ke ilia audantaro ne es multa, ilia revendiko es plu diskreta. Mi anke opinias ke la multa idisti qui komencis kun la lernado di esperanto, ne esas sektani e pruvas lia habileso lernar. Tale, ili liberigas su de la duopla koakto instigata da la kreanto de la Esperanto : homo havas poka apteso lernar lingui, do bezonas facor tre simpla mondala. Dum la 19esma yarcento, to idealo di unikeso esis tre frequa inter la westani imbibita per ilia opiniono di superioreso pro ke la blankuli kolonizis la altra rasi por adportar omna-loke la "civilizeso". Konseque, Zamenhof ne saciesis pri linguo, il anke projetis mondala religio. 

Hodie, ta viziono koloniala de la mondo ritrovesas en la nuntempa mondialismo. Kad esperantisti es mondalani ?
Me es voyajema, prizas diverseso kulturala e opinias ke, ni es kapabla omnadie linguo vort-abunda. En landala zoni, ofte la habitantero es bilingua. En Indonesia, ube mi laboris un yaro, la homi fluante parola lingua lokala e lingua nacionala, plu simpla, parolata anke en Malayu. Lia lokala linguo es desfacila ; ol havas du niveli : linguo populala e linguo nobla. La vortaro de la linguo populala es tre diversa de to nobla. Quankam la lokala linguo es komplexa, ol es omnadie parolata. To pruvas ke homi ne repugnas - e forsan prisas - expresar su kun abunda vortaro.

For-lasez ti - opiniante ke la intelekta apteso de la homi es tante restriktata ke, darfas impozor tala o tala linguo -, disipar lia energio en sterila propaganda. Es tempo exploreskar la mikra idistaro por, forsan, renkontror samideani qui uzas artificala linguo kom linguilo vice skopo idealista.